Zaznacz stronę

OPERA VR

opera i balet w wirtualnej rzeczywistości dla dzieci

Opis projektu

Okres realizacji: 2025–2026
Partnerzy: Polski Uniwersytet na Obczyźnie (PUNO) oraz Conservatorio G. Puccini w La Spezii
Koordynatorka projektu po stronie PUNO: dr Dorota Hrycak-Krzyżanowska

Opera VR (Children’s Opera VR / Educational Modules Children’s Opera) to międzynarodowy projekt edukacyjno-artystyczny realizowany w ramach programu PNRR AFAM MTNT – Music Theatre & New Technologies. Jego celem było stworzenie immersyjnego środowiska edukacyjnego, które przybliża dzieciom i młodzieży świat opery i baletu poprzez wirtualną rzeczywistość.

W projekcie opracowano dwa moduły edukacyjne dostępne na platformie Spatial.io z wykorzystaniem gogli VR: operę L’Orfeo Claudia Monteverdiego oraz balet Kopciuszek Siergieja Prokofiewa. Uczestnicy poruszają się po zaprojektowanych przestrzeniach edukacyjnych – m.in. Sali Badań, Sali Spektaklu i pokoju wirtualnych przewodników – wykonując zadania, oglądając materiały audiowizualne, słuchając muzyki, porównując jej warstwy oraz rozwiązując quizy.

W ramach projektu przygotowano:

  • 20 narracji wirtualnych przewodników;
  • 28 materiałów wideo;
  • 36 materiałów edukacyjnych w formacie PDF;
  • 20 interaktywnych quizów tekstowych i dźwiękowych;
  • 16 ćwiczeń typu „przeciągnij i upuść”;
  • wielościeżkowe przykłady audio pozwalające poznawać poszczególne warstwy muzyki.

Materiały powstały w języku angielskim i włoskim z myślą o uczniach w wieku 9–14 lat. Projektowi towarzyszył również przewodnik dla nauczycieli, zawierający cele edukacyjne, założenia metodyczne oraz propozycje działań twórczych po doświadczeniu VR.

Rezultaty projektu zostały zaprezentowane i przetestowane w Londynie w marcu 2026 roku: w Szkole Polskiej im. „Orła Białego” przy Ambasadzie RP w Londynie oraz podczas hybrydowej konferencji naukowej w PUNO. Wydarzeniom towarzyszyły warsztaty plastyczne inspirowane twórczością Monteverdiego i Prokofiewa oraz wystawa prac dzieci.

Zespół PUNO:
dr Dorota Hrycak-Krzyżanowska, dr Agnieszka Szajner, Leszek Kulaszewicz.

Projekt pokazuje, że wirtualna rzeczywistość może być wartościowym elementem edukacji muzycznej, jeśli jest oparta na spójnej koncepcji pedagogicznej, pracy twórczej i świadomym wsparciu nauczyciela.

Podsumowanie projektu: opera i balet w wirtualnej rzeczywistości dla dzieci

Zakończyła się realizacja projektu Opera VR (Children’s Opera VR / Educational Modules Children’s Opera), prowadzonego przez Polski Uniwersytet na Obczyźnie (PUNO) we współpracy z Conservatorio G. Puccini w La Spezii w ramach programu PNRR AFAM MTNT – Music Theatre & New Technologies. Przez ponad rok zespół badaczy, pedagogów i artystów PUNO tworzył immersyjne środowisko edukacyjne, które otwiera przed dziećmi i młodzieżą świat opery i baletu.

Dwa arcydzieła, dwa wirtualne światy

Sercem projektu są dwa moduły edukacyjne zbudowane na platformie Spatial.io i dostępne w goglach VR: opera L’Orfeo Claudia Monteverdiego oraz balet Kopciuszek Siergieja Prokofiewa. Każdy z nich to przemyślana ścieżka edukacyjna złożona z połączonych przestrzeni – m.in. Sali Badań (Research Room), Sali Spektaklu (Performance Room) oraz pokoju wirtualnych przewodników (NPC’s Room). Uczniowie poruszają się między punktami aktywności (hotspotami), w których oglądają, słuchają, czytają, porównują i odpowiadają na pytania – we własnym tempie, ale w bezpiecznie zaplanowanej strukturze.

Sztuka u źródła technologii

Cyfrowy świat Opery VR wyrasta z tradycyjnej twórczości artystycznej. Troje artystów: Andrzej Zelewski, Dorota Hrycak-Krzyżanowska i Sabina Hengier, stworzyło specjalnie dla projektu obrazy, które stały się źródłem palety barw, animowanych postaci i atmosfery wirtualnych sal. Oryginalne prace były prezentowane publiczności podczas marcowych wydarzeń w Londynie.

Wsparcie dla nauczycieli

Projekt od początku tworzony był nie tylko dla uczniów, ale i dla pedagogów. Powstał przewodnik dla nauczycieli (Children’s Guidance Document) z celami edukacyjnymi, założeniami metodycznymi i propozycjami zajęć twórczych po wizycie w wirtualnej przestrzeni, a także materiały wideo ułatwiające samodzielne prowadzenie lekcji z wykorzystaniem gogli VR. Chodzi o to, by technologia immersyjna stała się przemyślanym uzupełnieniem lekcji muzyki, a nie jednorazową atrakcją.

Sprawdzone z dziećmi

Efekty projektu zostały przetestowane i zaprezentowane podczas dwóch wydarzeń w Londynie:

  • 7 marca 2026 – w Szkole Polskiej im. „Orła Białego” przy Ambasadzie RP w Londynie. W spotkaniu wzięło udział 320 uczniów, 20 nauczycieli i 10 zaproszonych gości; 66 uczniów i 6 nauczycieli samodzielnie weszło do wirtualnego świata opery.
  • 8 marca 2026 – w siedzibie PUNO, w formie hybrydowej konferencji naukowej z udziałem badaczy, studentów kierunków nauczycielskich, rodziców i dzieci. Immersyjnego doświadczenia bezpośrednio doświadczyło 36 uczestników.

Obu wydarzeniom towarzyszyły warsztaty plastyczne inspirowane dziełami Monteverdiego i Prokofiewa. Prace dzieci powstałe podczas warsztatów w Szkole Polskiej zostały zaprezentowane już następnego dnia, 8 marca, na wystawie towarzyszącej konferencji w PUNO. Dzieci nie były biernymi odbiorcami, zadawały pytania, dyskutowały i tworzyły, a nauczyciele mogli na żywo zobaczyć, jak dobrze zaplanowane doświadczenie VR wspiera tradycyjne nauczanie.

Co dalej?

Opera VR nie jest punktem dojścia, lecz solidnym fundamentem dalszych działań: badań nad rolą technologii immersyjnych w edukacji muzycznej, kształcenia nauczycieli i współpracy interdyscyplinarnej. Projekt pokazał, że wirtualna rzeczywistość może z powodzeniem wejść do szkolnej klasy, pod warunkiem, że stoi za nią jasna koncepcja pedagogiczna. Wierzymy, że dzięki temu opera i balet staną się dla młodego pokolenia nie odległą „sztuką dla dorosłych”, lecz przestrzenią własnego odkrywania.

Serdecznie dziękujemy wszystkim uczniom, nauczycielom, artystom, partnerom oraz gościom, którzy współtworzyli ten projekt.

Projekt realizowany w ramach PNRR AFAM MTNT – Music Theatre & New Technologies, koordynowanego przez Alessandrę Montali i Alessandro Roccatagliatiego. Finansowany przez Unię Europejską (NextGenerationEU) oraz włoskie Ministerstwo Uniwersytetu i Badań w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (PNRR).

Galeria