CAPHE – Communities and Artistic Participation in Hybrid Environment
Czas realizacji: 1 stycznia 2023 r. – 31 grudnia 2026 r.
Program: Horizon Europe – MSCA Staff Exchanges
Numer umowy grantowej: 101086391
Finansowanie działań PUNO w Wielkiej Brytanii: UK Research and Innovation (UKRI), nr EP/X038572/1
Dr Dorota Hrycak-Krzyżanowska jest Principal Investigator projektu CAPHE po stronie PUNO, finansowanego przez UK Research and Innovation (UKRI).
CAPHE – Communities and Artistic Participation in Hybrid Environment – to międzynarodowy projekt badawczo-edukacyjny poświęcony uczestnictwu w sztuce, kulturze i edukacji w środowiskach hybrydowych. Projekt łączy działania realizowane bezpośrednio w szkołach, instytucjach kultury i przestrzeni miejskiej z narzędziami cyfrowymi, środowiskami wirtualnymi oraz technologiami immersyjnymi.
CAPHE bada, w jaki sposób sztuka, edukacja, nowe media i współpraca społeczna mogą wspólnie tworzyć bardziej otwarte, dostępne i angażujące formy uczestnictwa w kulturze. Punktem wyjścia jest założenie, że technologie cyfrowe nie zastępują bezpośredniego spotkania z drugim człowiekiem, dziełem sztuki ani miejscem. Mogą natomiast wzbogacać doświadczenie, wspierać twórczość, rozwijać dialog międzykulturowy oraz umożliwiać udział w działaniach artystycznych osobom i społecznościom znajdującym się w różnych miejscach świata.
Projekt jest nadal realizowany. Obecny etap obejmuje upowszechnianie rezultatów, rozwijanie i testowanie materiałów edukacyjnych, działania wystawiennicze i warsztatowe, pracę nad publikacjami oraz przygotowanie trwałych rekomendacji dla edukacji medialnej, artystycznej i hybrydowej.
Partnerzy projektu
Projekt realizowany jest przez międzynarodowe partnerstwo instytucji akademickich, artystycznych, edukacyjnych i społecznych:
- Uniwersytet Jagielloński, Polska;
- Polskie Towarzystwo Estetyczne, Polska;
- Miastopracownia, Polska;
- Polski Uniwersytet na Obczyźnie PUNO, Wielka Brytania;
- Faculdade de Belas-Artes da Universidade de Lisboa, Portugalia;
- Narratologies P.C., Grecja;
- Conservatorio di Musica „Giacomo Puccini” w La Spezii, Włochy;
- Opera Network, Włochy;
- Kenyatta University, Kenia.
Dzięki współpracy partnerów z Polski, Wielkiej Brytanii, Portugalii, Włoch, Grecji i Kenii CAPHE tworzy przestrzeń międzynarodowej wymiany wiedzy, doświadczeń i dobrych praktyk. W projekcie uczestniczą badacze, artyści, nauczyciele, studenci, uczniowie, przedstawiciele instytucji kultury oraz organizacji społecznych.
Cele projektu
Głównym celem CAPHE jest opracowywanie, badanie i testowanie modeli uczestnictwa artystycznego oraz edukacyjnego w rzeczywistości hybrydowej. Projekt odpowiada na pytanie, w jaki sposób współczesne technologie mogą wspierać rozwój kompetencji twórczych, językowych, społecznych, medialnych i cyfrowych.
CAPHE koncentruje się w szczególności na:
- rozwijaniu nowych form współpracy między artystami, nauczycielami, uczniami i społecznościami;
- łączeniu działań stacjonarnych z edukacją online, przestrzeniami wirtualnymi i doświadczeniami immersyjnymi;
- wykorzystaniu sztuki jako narzędzia dialogu, refleksji, komunikacji i budowania relacji;
- rozwijaniu edukacji medialnej, cyfrowej i artystycznej;
- tworzeniu metod pracy możliwych do zastosowania w szkołach, instytucjach kultury i działaniach społecznych;
- wspieraniu uczestnictwa młodych ludzi w kulturze oraz rozwijaniu ich sprawczości i kreatywności.
W ramach projektu wykorzystywane są m.in. wirtualna i rozszerzona rzeczywistość, technologie immersyjne, cyfrowe opowiadanie historii, gry edukacyjne i miejskie, sztuczna inteligencja, działania performatywne, muzyczne i wizualne, wystawy cyfrowe oraz narzędzia rozwijające kompetencje medialne i cyfrowe.
Rola PUNO w projekcie
Polski Uniwersytet na Obczyźnie odpowiada w projekcie przede wszystkim za obszar edukacji, ze szczególnym uwzględnieniem edukacji medialnej i materialnej. PUNO rozwija oraz testuje rozwiązania przeznaczone dla szkół podstawowych i średnich, nauczycieli, uczniów, studentów oraz społeczności edukacyjnych.
Działania PUNO łączą edukację językową, artystyczną, medialną i cyfrową. Szczególnie ważne są metody pracy wykorzystujące narrację, obraz, dźwięk, ruch, przestrzeń, doświadczenie miejsca oraz aktywne współtworzenie treści przez uczestników.
Do najważniejszych zadań PUNO należą:
- opracowywanie metod edukacji w środowisku hybrydowym;
- tworzenie scenariuszy zajęć, materiałów dydaktycznych i instrukcji dla nauczycieli;
- rozwijanie kompetencji medialnych, cyfrowych, społecznych i artystycznych uczniów;
- projektowanie oraz testowanie działań z wykorzystaniem VR, AR, gier edukacyjnych, sztucznej inteligencji i cyfrowego storytellingu;
- prowadzenie warsztatów dla dzieci, młodzieży, nauczycieli i studentów;
- tworzenie narzędzi wspierających pracę nauczycieli w klasie, online i w modelu mieszanym;
- rozwijanie metod pracy opartych na sztuce, narracji, doświadczeniu miejsca i aktywnym uczestnictwie;
- upowszechnianie rezultatów projektu poprzez konferencje, publikacje, wystawy, warsztaty i działania online.
Dr Dorota Hrycak-Krzyżanowska jest Principal Investigator projektu CAPHE po stronie PUNO, finansowanego przez UK Research and Innovation (UKRI). Koordynuje realizację zadań PUNO, współpracę z partnerami międzynarodowymi, działania edukacyjne i upowszechniające oraz przygotowanie rezultatów projektu.
Działania PUNO w ramach CAPHE
Zespół PUNO realizował działania badawcze, edukacyjne i artystyczne w Wielkiej Brytanii, Polsce, Portugalii, Włoszech, Grecji i Kenii. Prace obejmowały warsztaty, badania terenowe, mobilności międzynarodowe, konferencje, działania wystawiennicze oraz przygotowywanie materiałów dydaktycznych.
W ramach projektu prowadzone były działania poświęcone m.in. sztuce cyfrowej, tworzeniu awatarów, wirtualnym wystawom, narracji cyfrowej, edukacji językowej, sztuce miejskiej, technologii VR, edukacyjnym grom miejskim oraz wykorzystaniu sztucznej inteligencji w edukacji i praktykach artystycznych.
Ważnym obszarem prac PUNO jest cyfrowe storytelling, czyli tworzenie i interpretowanie opowieści z wykorzystaniem obrazu, dźwięku, tekstu, przestrzeni, ruchu i narzędzi cyfrowych. Metoda ta pozwala łączyć naukę języka, rozwijanie kompetencji komunikacyjnych oraz pracę nad pamięcią, tożsamością, doświadczeniem miejsca i uczestnictwem w kulturze.
Podczas działań realizowanych we Włoszech zespół PUNO współtworzył warsztaty dotyczące edukacyjnych gier terenowych, narracji cyfrowej, technologii immersyjnych, muzyki, sztuki i nowych mediów. Szczególne miejsce zajmowały działania związane z wykorzystaniem przestrzeni Florencji i La Spezii jako środowiska edukacyjnego oraz projektowanie gier i zadań rozwijających kreatywność, współpracę i kompetencje kulturowe uczestników.
W Lizbonie PUNO współpracowało z Faculdade de Belas-Artes da Universidade de Lisboa przy warsztatach poświęconych sztuce miejskiej, ceramice, pamięci miejsca, twórczości wizualnej i cyfrowemu opowiadaniu historii. Działania te łączyły obserwację przestrzeni miasta, pracę artystyczną i refleksję nad tym, jak obraz, materiał, architektura oraz narracja mogą wspierać proces uczenia się.
W Londynie PUNO realizowało działania z uczniami szkół polskich, nauczycielami oraz partnerami projektu. Ważnym rezultatem była wystawa „Emergent Dots: (Co)Laboratory of Hybrid Creative Diffractions”, prezentowana w Galerii POSK w Londynie od 27 września do 3 października 2026 r. Wystawa, kuratorowana przez PUNO, prezentowała prace i działania partnerów CAPHE oraz tworzyła przestrzeń spotkania sztuki, edukacji, technologii i współpracy międzynarodowej.
Rezultaty i znaczenie projektu
CAPHE tworzy trwałe rezultaty, które mogą być wykorzystywane przez nauczycieli, szkoły, instytucje kultury i organizacje społeczne. Należą do nich materiały dydaktyczne, scenariusze warsztatów, modele pracy w środowisku hybrydowym, projekty gier edukacyjnych, działania artystyczne, publikacje oraz rekomendacje dotyczące edukacji medialnej i artystycznej.
Projekt rozwija podejście, w którym technologia jest narzędziem służącym twórczości, dialogowi, edukacji i aktywnemu uczestnictwu w kulturze. CAPHE pokazuje, że dobrze zaprojektowane działania hybrydowe mogą wzmacniać relacje międzyludzkie, rozwijać wyobraźnię oraz otwierać nowe możliwości współpracy między szkołą, uczelnią, instytucjami kultury i lokalną społecznością.
